De afgelopen drie weken is er door de leerlingen van Terra Groningen hard gewerkt aan het herstel van de looppaden rondom de Hippolytuskerk. Het herstel zou eerder plaatsvinden, maar door de slechte weersomstandigheden werd dit uitgesteld. Op meerdere plekken was de bestrating in een slechte staat dat de risico op valpartijen zou vergroten. Groninger kerken gaf opdracht om de slechtste plekken aan te pakken. In samenwerking met de vrijwilligers van de plaatselijke commissie werd er prachtig werk geleverd waardoor het aangezicht bij de kerk aanzienlijk werd verbeterd. Het zand werd geleverd door Schuit transport zodat ook de Middelstummer ondernemer niet vergeten werd.
Het gebeurt niet vaak dat beiaardier Henk Veldman op eerste paasdag op het carillon in Middelstum speelt. Daarom maakte hij een speciaal programma met veel traditionele paasliederen, waarbij het accent ligt op koralen en koraalbewerkingen van Bach. Daarnaast staan er twee originele beiaardwerken op het programma. Albert de Klerk bewerkte de Gregoriaanse melodie ‘O Filii, et Filiae’ (O zonen en dochters). Het lied bezingt de opstanding van Jezus en hoe dat door Zijn volgelingen werd gezien. De Klerk gebruikt de beginnoten als ostinate bas, waarop een vrolijke compositie wordt gebouwd, met veel citaten uit het – voor met name katholieken bekende – lied. De beiaardcomponist Gerard Boedijn schreef – tegen de moderne stroom in – traditionele muziek, in een eigen, authentieke stijl, zoals te horen is in zijn Preludium en Allegro op ‘Lobe den Herrn’. Tot slot klinkt popmuziek, waarin de vreugde wordt verkondigd van een nieuwe dag of een feestje dat je niet mag missen.
Het klavier van het Hemonycarillon bespeeld door Henk Veldman
Het naderende voorjaar komt met passiemuziek. Beiaardier Henk Veldman speelt op 1 maart bekende aria’s uit de Matthäus-Passion van Johann Sebastian Bach. De prachtige muziek is voorbehouden aan de lijdenstijd. Buiten die kerkelijke context werkt ze eigenlijk niet, want bij Bach kun je de muziek niet van het geloof scheiden. Het beroemde Adagio for strings van de Amerikaanse componist Samuel Barber werd als deel van een strijkkwartet geschreven. Een prachtige melodie met een bijzondere harmonische wending wordt met een toenemend aantal strijkers en in een steeds hoger register herhaald, totdat het je de adem bijna beneemt. Op de beiaard is dat effect niet of nauwelijks uit te voeren, maar de schoonheid van het stuk dat vaak bij begrafenissen klinkt blijft hopelijk wel overeind. Zo’n 250 jaar na Bach zette de Engelse componist Andrew Lloyd Webber het lijdensverhaal op muziek in Jesus Christ Superstar. De musical was in de jaren zeventig een enorme hit, niet alleen vanwege de rockmuziek, maar ook vanwege het dwarse idee om de kruisiging van Jezus door de ogen van de verrader Judas te beschouwen. Dat de musical opnieuw populair is, vormt een mooie aanleiding om enkele delen eruit op de beiaard te spelen.
Vanaf deze week zijn de mannen van groenvoorziening A.J. v/d Werf druk bezig om groot onderhoud te geven aan de bomen op het kerkhof van de Hippolytuskerk. Door Groninger Kerken wordt regelmatig goed onderhoud gepleegd aan gebouwen maar ook aan de kerkhoven die zij in bezit hebben. Na een grondige inspectie op dood hout en schurende takken wordt een plan opgemaakt zodat de bomen weer in goede conditie er bij staan. Door de winterse omstandigheden is nog geen begin gemaakt met het herstellen van de paden om de kerk. Zodra hier meer over bekend is zullen wij dat met u delen.
Het bekende winterconcert uit Vivaldi’s Vier Jaargetijden roept beelden op van gure kou, krakend ijs en gierende wind, afgewisseld met de warmte van een knapperend haardvuur. Ook andere barokcomponisten schreven muziek waarvan je flink gaat klappertanden. Dat geldt in het bijzonder voor de Franse componist Jean-Baptiste Lully. In zijn opera over de godin Isis uit de Egyptische mythologie verklankt Lully de kou van de winter met trillende stemmen en een windmachine, een houten cilinder die langs zeildoek draait. In de liederencyclus Winterreise van Franz Schubert op teksten van de dichter Wilhelm Müller, een leeftijdgenoot van de componist, loopt een jonge man door een winters landschap. Alles in die koude, starre wereld drukt zijn treurigheid uit, want hij is afgewezen door zijn geliefde. Ook Russische componisten zoals Prokofiev of Franse zoals Debussy weten de sfeer van een troika over de witte steppe of het dwarrelen van de sneeuw prachtig te verklanken. Beiaardier Henk Veldman vervolgt met zwierige walsen, waarop het lekker schaatsen is, en winterse popmuziek waarbij de song ‘Winter in America’ nu wel heel toepasselijk is, gezien de gure wind die daar politiek nu waait. De bespeling eindigt met wat oubollige, nuchtere muziek van Nederlandse bodem, maar wel lekker met een kop warme chocolademelk erbij.
Het Hemonycarillon in Middelstum op een zonnige dag
