Waardige afsluiting concertseizoen Hemonybeiaard Middelstum

Zoals de gebroeders Hemony in de 17de eeuw naar Nederland trokken om hier een beter werkklimaat aan te treffen, zo is ook Malgosia Fiebig vanuit Polen naar Nederland geëmigreerd om hier een nieuw bestaan als beiaardier op te bouwen. En dat dit een goede stap is geweest, bewees zij afgelopen zondag maar weer eens op de Hemonybeiaard te Middelstum. Wat een vakvrouw! Malgosia is beiaardier van de gemeente Utrecht en speelt daar op misschien wel de voornaamste beiaard van Nederland, de prachtige Hemonybeiaard in de Domtoren. Dus begon ze met muziek van een van haar voorgangers, Jonkheer Jacob van Eyck en zette daarmee direct de toon voor een uur muziek van zeer hoog niveau. Zeer trefzeker en doelgericht wist ze de kleine, maar o zo fijne Middelstumer Hemonybeiaard volledig naar haar hand te zetten. Ze koos voor de meerstemmige bewerkingen van Arie Abbenes en dat pakte goed uit. Stuwend en met veel gevoel voor richting pakte ze het programma (dat maar liefst bestond uit 27 onderdelen, verdeeld over 7 grote blokken) aan. Populaire muziek van Jacques Brel, Elvis Presley en Michel Legrand afgewisseld met Haydn, Mozart en John Dowland. Alles zoveel mogelijk in het onderste oktaaf gespeeld, met hier en daar een basnoot in het pedaal eronder, zo moet een kleine beiaard worden bespeeld en dan klinkt het instrument het beste. Licht komische, speelse dansjes van Haydn naast de altijd veel brutalere en schertsende muziek van Mozart, het klonk wonderschoon en het werd met hoorbaar veel plezier gespeeld. Bij Elvis Presley pakte ze de melodie lekker in oktaven, bijna overal klinkt zoiets dan toch al gauw vals, maar op de meest zuivere Hemonybeiaard van Nederland pakt zoiets goed uit. Er is altijd wel iemand die zachtjes meezingt of -fluit en dat is precies waarom zo’n buitenconcert zo’n heerlijke sfeer geeft. De luitmuziek van Dowland vond ikzelf het hoogtepunt: wat een gevoel voor timing en wat alles mooi in balans! Als je dan op het scherm ziet hoe geconcentreerd ze erin zat, is dat dubbel genieten. Malgosia mocht net als 10 jaar geleden het seizoen afsluiten en dat deed ze met veel overtuiging. De Commissie Hemonybeiaard Middelstum kijkt met dankbaarheid terug op een zeer geslaagd seizoen met vier topvrouwen die allen onder grote belangstelling mochten concerteren, deze laatste keer met maar liefst 50 bezoekers. Ook is zij veel dank verschuldigd aan Harm en Anneke Bos die het hele seizoen de mensen hebben getrakteerd op koffie, thee en lekkere koeken.

Malgosia Fiebig tijdens het inspelen voor het concert.

Rosemarie Seuntiëns in Middelstum

Beiaardier Rosemarie Seuntiëns uit Eindhoven speelt meestal op grote tot zeer grote beiaarden, waaronder de zware Philips beiaard van maar liefst 61 klokken met een totaalgewicht van meer dan 16.000 kg.
Daarbij is de Middelstumer beiaard maar een dwerg. 30 klokken, samen ongeveer 1500 kg. Dus had Rosemarie bij de voorbereiding de helft van haar oefenklavier thuis met handdoeken ‘afgeplakt’ om zo vertrouwd te raken met de veel kleinere omvang.
Maar het klonk alsof ze er jaren op gespeeld had. Ze bracht een prachtig afwisselend programma met om en om 17de- en 20ste eeuwse muziek. Ze opende met de bekende Eurovisie-tune van Charpentier en dit werd resoluut neergezet, waarbij de subtiele versieringen bij menig luisteraar in de smaak vielen, zo bleek achteraf. Ook de Passacaglia van Kerll maakte veel indruk. Bijna 10 minuten muziek op eenzelfde harmonische basis en dat zo spelen dat het niet gaat vervelen: dat is pas kunst. Het werd heel muzikaal en stuwend gebracht, waarbij de rust in het metrum tot aan het eind toe goed in tact bleef. Een mooi, rustig middendeel uit de bekende Pastorale van Bach werd na de slotnoot ineens herhaald. Wat was dat heerlijk, dat die prachtige muziek nog een keer langs kwam! Dat ook de lichte muziek bij Rosemarie goed is ontwikkeld, wekt geen verbazing. Ze treedt regelmatig op met dj’s en ze heeft haar eigen show met ‘Roaming Bells’ waarbij ze volstrekt uniek een mix maakt tussen beiaardklanken en moderne muziek. Van jazz tot house. Die kwaliteit kwam bij de lichtere delen van het programma goed uit de verf. De Hemonybeiaard swingde er lustig op los. En de gecompliceerde ritmes werden in de ‘Danza Brasilera’ gaaf gespeeld. Geen sinecure. De heerlijke ‘Libertango’ van Piazzolla, die ook bekend is geworden door de hit van Grace Jones, kon door sommige luisteraars zachtjes worden meegezongen. Daar wordt een mens gelukkig van! Het programma eindigde met een droevig stuk, een ‘In Memoriam’, en dat was na deze rampweek waarbij grote delen van het zuiden des lands door regen zwaar zijn getroffen, ineens een heel waardige afsluiting. Na een swingende en zeer overtuigende presentatie eindigde het concert heel stemmig en ingetogen, met een tremolo op de kleinste klokjes. Ruim 45 bezoekers genoten van een prachtig beiaardconcert.

Rosemarie Seuntiëns tijdens het inspelen voor het concert.

Vlinderachtig spel van Gerda Peters op de Hemonybeiaard te Middelstum

Er fladderden opvallend veel vlinders rond, tijdens het carillonconcert van Gerda Peters afgelopen zondag in Middelstum. Het zonnetje scheen lekker en er was weinig wind, dus optimale omstandigheden voor een heerlijke beiaardmiddag. Gerda Peters, stadsbeiaardier van Almere, Beverwijk en Voorburg, koos bewust voor subtiel spel waarbij ze dikwijls de grenzen van het pianissimo opzocht. Het zachtste register, dat vaak het moeilijkst onder controle te krijgen is, want geef je de klepel te weinig energie: er komt geen toon. Ze ziet het zelf als haar handelsmerk en het product verkocht zich goed in Middelstum. Ze begon met een blokje hedendaagse New-Age muziek, eenvoudige harmonische structuren met simpele melodische lijnen, veel stiltes en rustgevende momenten. Maar dat moet je wel spannend brengen, want anders droom je op zachte klanken weg. Eigenlijk was dit de rode draad door het hele concert heen: van elke noot werd muziek gemaakt en steeds wist ze de adembenemend mooie klokken adembenemend subtiel te bespelen. Een eenstemmige fluitsonate van Bach consequent eenstemmig uitvoeren op de beiaard: gedurfd! Hoe verleidelijk is het om er hier en daar een basnoot onder te gooien, maar ze koos bewust voor deze aanpak en door een mooie frasering pakte dit goed uit. Prachtig volle akkoorden in het overbekende Siciliano van Vivaldi, af en toe kwam er een enkel vals knerpend akkoord tussendoor, maar dat is een gegeven bij een strakke middentoonstemming zoals in Middelstum. Ze sloot af met een blokje populaire muziek. Bij ‘Hello! Is it me you are looking for?’ van Lionel Richie werd de melodie op de allerkleinste klokjes gespeeld en het bleef perfect in balans met de veel zwaardere bastonen. Ruim 30 bezoekers werden op een mooi concert getrakteerd en wat heerlijk dat we weer in de luistertuin van de vlinders – en de koffie van Harm en Anneke Bos – konden genieten.

Gerda Peters na afloop van het concert

Mooie opening concertseizoen Hemonybeiaard Middelstum



Het is ieder jaar weer een mooi moment, de opening van het concertseizoen van de Commissie Hemonybeiaard Middelstum. Borden worden geplaatst; spandoeken opgehangen; stoelen in de luistertuin klaargezet; echtpaar Harm en Anneke Bos die de koffie verzorgt; via alle mogelijke kanalen wordt de pers ingelicht opdat veel mensen kunnen genieten van de mooie klanken van het beroemde Hemonycarillon. Dit jaar staan vier vrouwen op het programma. Niet omdat vrouwelijke beiaardiers zo nodig apart gezet moeten worden omdat ze achtergesteld zouden zijn. Nee, aan dat soort onzin doet de commissie niet. Gewoon omdat het een leuk idee is eens vier vrouwen uit te nodigen. Levina Pors uit Amersfoort opende de serie en dat deed mij persoonlijk veel deugd, want het is niet alleen prettig je eigen vrouw te horen spelen, het is ook mooi dat het ter gelegenheid van het vriendenconcert was. Sinds een aantal jaren is het vriendenconcert de formele aftrap van het concertseizoen en dus best wel een beetje extra bijzonder. Levina had een prachtig programma samengesteld. De klokken zijn onovertroffen mooi, maar je kunt er ook foute muziek op spelen en je kunt ook fout spelen. Niet in de zin dat er een noot anders gespeeld wordt dan staat genoteerd. Dit overkomt de beste. Nee je kunt de beiaard laten zingen en je kunt de beiaard onder je handen dood slaan. Als je warme klokken hoort, is het goed, als je tikkende klepels hoort of gebonk op het klavier, dan is het fout. Levina wist met een mooi gebalanceerd programma van voornamelijk luitmuziek uit de tijd van het ontstaan van het instrument precies de juiste snaar te raken. Ook door een mild toucher klonk de beiaard bij elk stuk warm en melodieus. Fraaie fraseringen bij de beroemde stukken als ‘Lacrimae’ van John Dowland of bij ‘Soet Robbert’ van Vallet. Dé songfestivalhits uit de gouden eeuw, want elke gerespecteerde componist heeft er wel bewerkingen op gemaakt. Vrolijk en herkenbaar waren ook de pinksterliedjes en het concert werd beëindigd met een swingende ‘Oh happy day’ van Edwin Hawkins. We zaten natuurlijk allemaal een beetje in spanning hoe ze het programma vol zou maken, want bij het slotnummer was het nog lang geen 17.00 uur maar daar werd een mouw aangepast. Eerst zette de linkerhand een nieuw blaadje op de lessenaar en toen de rechterhand en daar ging het vrolijk door met de gospel ‘This little light of mine’ gevolgd door een andere gospel ‘Amen’, die precies in de uurslag viel.
Mooi opgelost. Helaas was het koud en net een beetje te nat voor een groot publiek, maar de luisteraars die er waren, zelfs uit Nijmegen en Meppel, hebben een mooie middag gehad.

Bespeling door Henk Veldman op zondag 2 mei van 14 tot 15 uur

Thema: Lente

Lenteconcert

‘La Primavera’ – Concerto in E – Antonio Vivaldi (1678-1741) bew. Arie Abbenes
-Allegro
-Largo
-Allegro

Spring is here
-Spring is here – kinderliedje
-Spring is here – Ella Fitzgerald

Liederen uit de Romantiek
‘Frühlingslied’ Opus 62/6 – Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847)
‘Frühlingslied’ Opus 71/2 – Felix Mendelssohn-Bartholdy
‘Frühlingslied’ – Franz Schubert (1797-1828)

Vrolijk concert
Concerto h-moll del Signr. Meck – Johann Gottfried Walther (1684-1748)
-Allegro
-Adagio
-Allegro

Nederlandse bloemenhits
Tulpen uit Amsterdam – Herman Emmink
Rode rozen en witte seringen – Jantje Koopmans

Engelstalige hits
Herecomes the sun – The Beatles
Lullaby of spring – Donovan Philips Leitch
Spring vacation – The Beach Boys

Toelichting

Twee vrolijke concerten op dit programma. Het lenteconcert van Antionio Vivaldi behoort tot de vier concerten die hij geschreven heeft over de vier jaargetijden. Het is een van de vroegste vormen van programmamuziek, waarbij buitenmuzikale gebeurtenissen (zoals vogelgezang, bliksem, ritselend lover) worden verklankt.
Het concerto van Walther is een orgelbewerking van een vioolconcert van Meck. In de baroktijd was het zeer gebruikelijk orgelbewerkingen te maken van allerlei soloconcerten.
Bij de muziek van Mendelssohn is het, als het ware, altijd lente. Zijn muziek kenmerkt zich door een vlinderachtige vrolijkheid.
Verder een selectie uit de vele bloemenliederen en popsongs over de lente.

Download het programma